۷ تفاوت عفونت واژن و عفونت رحم؛ علائم، علت ها و زمان مراجعه به پزشک
عفونت واژن و عفونت رحم دو مشکل متفاوت در دستگاه تناسلی زنان هستند و با اینکه بعضی از علائم آنها ممکن است شبیه یکدیگر باشد، محل درگیری و شدت بیماری می تواند متفاوت باشد. خارش، سوزش و تغییر ترشحات بیشتر در مشکلات واژن دیده می شوند، در حالی که درد لگنی، تب و خونریزی غیر طبیعی می توانند نشانه درگیری بخش های بالاتر دستگاه تناسلی باشند. البته هیچ علامتی به تنهایی نمی تواند نوع عفونت را مشخص کند و تشخیص دقیق گاهی به معاینه و آزمایش نیاز دارد.
شناخت تفاوت عفونت واژن و رحم اهمیت زیادی دارد، زیرا بعضی عفونت های دستگاه تناسلی در صورت درمان نشدن می توانند به بخش های بالاتر دستگاه تناسلی گسترش پیدا کنند.
عفونت واژن چیست؟
عفونت یا التهاب واژن که معمولا با عنوان واژینیت شناخته می شود، به شرایطی گفته می شود که باعث التهاب، تحریک یا تغییر طبیعی محیط واژن می شوند. این مشکل فقط به یک نوع عفونت محدود نیست و می تواند دلایل مختلفی داشته باشد.
عفونت قارچی، واژینوز باکتریایی و برخی عفونت های منتقل شونده از راه جنسی از علت های شناخته شده علائم واژن هستند. حتی بعضی موارد اصلا عفونی نیستند و می توانند در اثر تحریک شیمیایی، تغییرات هورمونی یا بیماری های پوستی ایجاد شوند.
علائم احتمالی عبارتند از:
- خارش یا سوزش واژن
- تغییر رنگ، بو یا غلظت ترشحات
- قرمزی و التهاب اطراف واژن
- درد یا سوزش هنگام ادرار
- درد هنگام رابطه جنسی
- خشکی واژن
- لکه بینی یا خونریزی خفیف در بعضی موارد
برای مثال، واژینوز باکتریایی ممکن است باعث ترشح رقیق سفید یا خاکستری و بوی ماهی مانند شود، در حالی که عفونت قارچی معمولا با خارش و ترشح سفید و غلیظ همراه است.
عفونت رحم و عفونت لگنی چیست؟
وقتی عفونت از بخش های پایین دستگاه تناسلی فراتر برود و رحم، لوله های فالوپ یا تخمدان ها را درگیر کند، ممکن است با بیماری التهابی لگن یا PID مواجه باشیم. بنابراین اصطلاح «عفونت رحم» همیشه معادل یک بیماری مشخص نیست و باید مشخص شود دقیقا کدام قسمت از دستگاه تناسلی درگیر شده است.
بیماری التهابی لگن اغلب با بعضی عفونت های منتقل شونده از راه جنسی مانند کلامیدیا و سوزاک ارتباط دارد، اما فقط به این عفونت ها محدود نمی شود و باکتری های دیگری که در دستگاه تناسلی وجود دارند نیز می توانند در ایجاد آن نقش داشته باشند.
علائم احتمالی شامل موارد زیر است:
- درد پایین شکم یا ناحیه لگن
- تب
- ترشحات غیر طبیعی واژن
- درد عمیق هنگام رابطه جنسی
- خونریزی بین دوره های قاعدگی
- خونریزی هنگام یا بعد از رابطه جنسی
- احساس بیماری یا بدحال شدن عمومی
نکته مهم این است که بیماری التهابی لگن همیشه با علائم شدید همراه نیست و در بعضی افراد علائم بسیار خفیف یا حتی بدون علامت است.
۷ تفاوت مهم عفونت واژن و رحم
تفاوت این دو وضعیت فقط به محل عفونت محدود نمی شود. نوع علائم، شدت درد، احتمال درگیری اندام های دیگر و حتی عوارض احتمالی نیز می توانند متفاوت باشند.
با این حال، نباید از روی یک نشانه مشخص نتیجه گرفت که عفونت حتما در واژن یا رحم قرار دارد. علائم بسیاری از بیماری های زنان روی هم قرار می گیرند و برای تشخیص دقیق ممکن است آزمایش لازم باشد.
۱. محل درگیری متفاوت است
عفونت واژن در بخش پایینی دستگاه تناسلی و در خود واژن ایجاد می شود. در مقابل، عفونت های قسمت بالایی دستگاه تناسلی می توانند رحم، لوله های فالوپ و تخمدان ها را درگیر کنند.
بنابراین وقتی پزشک از بیماری التهابی لگن صحبت می کند، منظور فقط عفونت داخل رحم نیست و ممکن است چند عضو دستگاه تناسلی درگیر باشند.
۲. خارش و سوزش در مشکلات واژن شایع تر است
خارش، سوزش، قرمزی و تغییر ترشحات از علائم رایج واژینیت هستند. البته این علائم اختصاصی نیستند و می توانند در شرایط مختلف دیده شوند.
در واژینوز باکتریایی نیز تغییر بو و ترشحات از نشانه های مهم هستند و برخی افراد اصلا علامتی ندارند. بنابراین نداشتن خارش به معنی نبود مشکل واژن نیست.
۳. درد لگنی بیشتر به درگیری بخش های بالاتر هشدار می دهد
درد پایین شکم یا لگن، به ویژه زمانی که با ترشحات غیر طبیعی، تب یا درد هنگام رابطه جنسی همراه باشد، می تواند نیاز به بررسی از نظر بیماری التهابی لگن داشته باشد.
البته درد لگنی علت های بسیار متنوعی دارد و فقط به عفونت مربوط نمی شود. مشکلاتی مانند کیست تخمدان، اندومتریوز و برخی مشکلات ادراری یا گوارشی نیز می توانند درد لگنی ایجاد کنند.
۴. تب در عفونت های قسمت بالاتر اهمیت بیشتری دارد
تب، احساس لرز یا بدحال شدن عمومی می تواند در بیماری التهابی لگن دیده شود و در کنار درد لگنی اهمیت بیشتری پیدا می کند.
در مقابل، بسیاری از مشکلات شایع واژن مانند واژینوز باکتریایی معمولا با تب همراه نیستند. البته نبود تب نیز بیماری لگنی را به طور کامل رد نمی کند، زیرا بعضی موارد علائم خفیف یا غیر اختصاصی دارند.
۵. خونریزی غیر طبیعی می تواند نشانه درگیری بخش های بالاتر باشد
لکه بینی یا خونریزی بین دوره های قاعدگی و خونریزی هنگام رابطه جنسی می تواند در بیماری التهابی لگن دیده شود. این علامت به ویژه اگر همراه با درد لگنی یا ترشحات غیر طبیعی باشد، نیازمند بررسی پزشکی است.
با این حال، خونریزی غیر طبیعی همیشه به معنای وجود عفونت رحم نیست و می تواند علت های دیگری نیز داشته باشد.
۶. علت عفونت ها می تواند متفاوت باشد
مشکلات واژن علت های مختلفی دارند. برای مثال، واژینوز باکتریایی در اثر برهم خوردن تعادل باکتری های طبیعی واژن ایجاد می شود و عفونت قارچی نیز سازوکار متفاوتی دارد.
در مقابل، بیماری التهابی لگن اغلب با عفونت های منتقل شونده از راه جنسی مانند کلامیدیا و سوزاک ارتباط دارد، هرچند باکتری های دیگری نیز می توانند در ایجاد آن نقش داشته باشند.
۷. عوارض عفونت لگنی می تواند جدی تر باشد
بسیاری از مشکلات واژن قابل درمان هستند، اما عفونت درمان نشده در قسمت های بالاتر دستگاه تناسلی می تواند پیامدهای جدی تری داشته باشد.
بیماری التهابی لگن در صورت تشخیص و درمان نشدن می تواند با درد مزمن لگنی، آبسه در ناحیه لوله های فالوپ یا تخمدان، افزایش خطر بارداری خارج رحمی و مشکلات باروری ارتباط داشته باشد.
آیا عفونت واژن می تواند به رحم برسد؟
این موضوع به نوع عفونت بستگی دارد و نمی توان گفت هر عفونت واژن در صورت درمان نشدن حتما به رحم می رسد. بعضی عفونت ها و عفونت های منتقل شونده از راه جنسی می توانند از قسمت های پایین دستگاه تناسلی به بخش های بالاتر گسترش پیدا کنند و باعث بیماری التهابی لگن شوند.
به همین دلیل، باقی ماندن یا برگشت مکرر علائم، اضافه شدن درد لگنی، تب، خونریزی غیر طبیعی یا درد هنگام رابطه جنسی نباید صرفا با مصرف خودسرانه دارو مدیریت شود. تشخیص علت اهمیت زیادی دارد.
تشخیص عفونت واژن و رحم چگونه انجام می شود؟
علائم به تنهایی معمولا برای تشخیص دقیق کافی نیستند. برای مثال، تغییر ترشحات می تواند در واژینوز باکتریایی، عفونت قارچی، تریکومونیاز یا حتی بعضی مشکلات غیر عفونی دیده شود. CDC نیز تاکید می کند که تشخیص صرفا بر اساس شرح حال علائم می تواند باعث انتخاب درمان نامناسب شود.
بسته به علائم، پزشک ممکن است از روش های زیر استفاده کند:
- معاینه لگنی
- بررسی ترشحات واژن
- نمونه برداری از ترشحات
- آزمایش عفونت های منتقل شونده از راه جنسی
- آزمایش خون در شرایط لازم
- تست بارداری در صورت احتمال بارداری
- سونوگرافی در برخی موارد
برای بیماری التهابی لگن، تشخیص معمولا بر اساس ترکیبی از علائم، معاینه و نتایج آزمایش ها انجام می شود و یک آزمایش واحد برای تشخیص همه موارد PID وجود ندارد.
چه زمانی باید برای عفونت واژن یا رحم به پزشک مراجعه کرد؟
اگر برای نخستین بار دچار خارش، سوزش یا ترشحات غیر طبیعی شده اید، بهتر است قبل از مصرف دارو علت آن مشخص شود. حتی اگر قبلا عفونت مشابه داشته اید، تکرار خودسرانه درمان قبلی همیشه انتخاب مناسبی نیست، چون علائم مشابه می توانند علت های متفاوتی داشته باشند.
مراجعه پزشکی به ویژه در شرایط زیر اهمیت بیشتری دارد:
- درد قابل توجه پایین شکم یا لگن
- تب یا لرز
- خونریزی بین دوره های قاعدگی
- خونریزی هنگام یا بعد از رابطه جنسی
- ترشحات بدبو یا غیر معمول
- درد هنگام رابطه جنسی
- باقی ماندن یا تشدید علائم بعد از درمان
- احتمال ابتلا به عفونت منتقل شونده از راه جنسی
- بارداری همراه با علائم عفونت یا درد لگنی
اگر درد لگنی شدید یا رو به افزایش باشد، خونریزی شدید، تب بالا، سرگیجه، غش یا احساس بدحالی شدید وجود داشته باشد، ارزیابی فوری پزشکی ضروری است.
جمع بندی
عفونت واژن و عفونت رحم یا بیماری التهابی لگن یکسان نیستند و می توانند از نظر محل درگیری، علائم و عوارض احتمالی تفاوت داشته باشند. خارش، سوزش و تغییر ترشحات بیشتر با مشکلات واژن دیده می شوند، در حالی که درد لگنی، تب و خونریزی غیر طبیعی می توانند زنگ هشدار برای درگیری بخش های بالاتر دستگاه تناسلی باشند.
با این حال، نمی توان تنها بر اساس علائم تشخیص قطعی داد. اگر علائم جدید، شدید، ماندگار یا غیر معمول هستند، بررسی توسط پزشک یا ماما می تواند از درمان اشتباه و تاخیر در تشخیص جلوگیری کند. تشخیص زودهنگام بیماری های التهابی لگن نیز اهمیت دارد، زیرا درمان به موقع می تواند احتمال عوارض طولانی مدت را کاهش دهد.
لینک کوتاه این خبر: https://letafat.net/?p=7506
