ورزش هوازی بعد از یائسگی؛ چگونه ورزش می تواند به حفظ هوشیاری و عملکرد ذهنی کمک کند؟
یائسگی فقط با تغییرات جسمی و هورمونی همراه نیست و بعضی از زنان در این دوره تغییراتی در تمرکز، برنامه ریزی، انعطاف پذیری ذهنی و انجام همزمان چند کار را نیز تجربه می کنند. به همین دلیل، در سال های اخیر توجه پژوهشگران به ارتباط میان فعالیت بدنی، یائسگی و سلامت شناختی بیشتر شده است.
یک مطالعه جدید که توسط پژوهشگران دانشگاه راتگرز انجام شده، نشان می دهد ورزش هوازی ممکن است به شکل قابل توجهی به بهبود یکی از مهم ترین بخش های عملکرد شناختی، یعنی عملکرد اجرایی، در زنان پس از یائسگی کمک کند. این یافته اهمیت فعالیت بدنی را در دوران میانسالی و سالمندی بیشتر نشان می دهد.
ورزش هوازی چه تاثیری بر عملکرد ذهنی زنان بعد از یائسگی دارد؟
ورزش هوازی به فعالیت هایی گفته می شود که ضربان قلب و تنفس را برای مدتی افزایش می دهند. پیاده روی تند، دوچرخه سواری، شنا، دویدن سبک و استفاده از دستگاه الیپتیکال نمونه هایی از این نوع فعالیت هستند.
در مطالعه جدید، پژوهشگران بررسی کردند که آیا انجام منظم ورزش هوازی می تواند عملکرد شناختی زنان را تحت تاثیر قرار دهد یا خیر. نتایج نشان داد زنان پس از یائسگی که در برنامه ورزش هوازی شرکت کردند، در مقایسه با گروهی که تمرینات کششی و تقویت عضلات انجام می دادند، پیشرفت بیشتری در عملکرد اجرایی داشتند.
عملکرد اجرایی چیست و چرا اهمیت دارد؟
عملکرد اجرایی مجموعه ای از توانایی های ذهنی است که به ما کمک می کند رفتار و فعالیت های روزمره خود را مدیریت کنیم. بسیاری از کارهایی که در طول روز بدون توجه خاصی انجام می دهیم، به همین مهارت ها وابسته هستند.
عملکرد اجرایی به طور کلی شامل توانایی هایی مانند موارد زیر است:
- برنامه ریزی برای انجام کارها
- حفظ تمرکز و کنترل حواس پرتی
- جابه جا شدن بین وظایف مختلف
- مدیریت و اصلاح اشتباهات
- سازماندهی فعالیت های روزمره
- حفظ انعطاف پذیری ذهنی هنگام تغییر شرایط
بنابراین، وقتی پژوهشگران از بهبود عملکرد اجرایی صحبت می کنند، منظور آنها صرفا بهتر شدن حافظه نیست. این توانایی ها در تصمیم گیری، مدیریت امور روزانه و حفظ استقلال فردی نقش مهمی دارند.
در این مطالعه چه اتفاقی افتاد؟
برای بررسی ارتباط ورزش و عملکرد شناختی، پژوهشگران داده های ۹۳ زن سالم ۲۰ تا ۶۷ ساله را بررسی کردند. حدود ۴۳ درصد شرکت کنندگان در زمان مطالعه در دوره پس از یائسگی قرار داشتند.
شرکت کنندگان به صورت تصادفی در دو گروه قرار گرفتند و به مدت شش ماه، چهار روز در هفته در یکی از برنامه های ورزشی شرکت کردند. گروه اول تمرینات هوازی و گروه دوم تمرینات کششی و تقویت عضلات را انجام دادند.
نکته قابل توجه این بود که شرکت کنندگان در شروع مطالعه از نظر آمادگی قلبی تنفسی وضعیت بالایی نداشتند و به طور منظم ورزش نمی کردند. بنابراین، نتایج فقط مربوط به افرادی نیست که از قبل ورزشکار یا بسیار فعال بوده اند.
نتایج مطالعه چه چیزی را نشان داد؟
نتایج این پژوهش نشان داد که زنان پس از یائسگی در گروه ورزش هوازی، بهبود بیشتری در عملکرد اجرایی داشتند. این تغییرات با آزمون های استانداردی بررسی شد که توانایی جابه جایی بین وظایف و مدیریت خطاها را ارزیابی می کردند.
پژوهشگران همچنین گزارش کردند که تغییرات شناختی از حدود سه ماه پس از شروع برنامه قابل مشاهده بود و این پیشرفت ها تا پایان دوره شش ماهه ادامه پیدا کرد.
در این مطالعه:
- ۷۶ نفر، معادل حدود ۸۱.۷ درصد شرکت کنندگان، برنامه را کامل کردند.
- حدود ۸ نفر از هر ۱۰ نفر حداقل سه ماه در برنامه باقی ماندند.
- حدود ۷ نفر از هر ۱۰ نفر کل دوره شش ماهه را به پایان رساندند.
- بیشترین تغییر مشاهده شده مربوط به عملکرد اجرایی بود.
- در مهارت هایی مانند سرعت پردازش اطلاعات و سایر حوزه های شناختی، اثر مشابهی مشاهده نشد.
به همین دلیل، نمی توان از این مطالعه نتیجه گرفت که ورزش هوازی تمام جنبه های حافظه و شناخت را به یک اندازه تقویت می کند.
چرا ممکن است ورزش هوازی برای مغز مفید باشد؟
هنوز نمی توان بر اساس این مطالعه یک سازوکار قطعی برای این اثر مشخص کرد. با این حال، پژوهش های مختلف نشان داده اند که فعالیت بدنی می تواند با مجموعه ای از فرایندهای مرتبط با سلامت مغز و بدن ارتباط داشته باشد.
افزایش آمادگی قلبی تنفسی، بهبود سلامت عروقی و افزایش جریان خون از جمله عواملی هستند که در تحقیقات مربوط به ورزش و عملکرد مغز مورد توجه قرار گرفته اند. در همین مطالعه نیز پژوهشگران ارتباط میان افزایش آمادگی قلبی تنفسی و مزایای شناختی را در تحلیل های قبلی این کارآزمایی بررسی کرده بودند.
البته این موضوع به معنای آن نیست که هر فردی با ورزش کردن حتما از مشکلات شناختی آینده پیشگیری می کند. نتایج پژوهش باید در کنار شواهد علمی گسترده تر تفسیر شود.
چه نوع ورزش هوازی می تواند مناسب باشد؟
بر اساس برنامه عملی پیشنهادی پژوهشگران، می توان سه تا چهار جلسه ورزش هوازی در هفته را در نظر گرفت. هر جلسه حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه برای گرم کردن و حرکات کششی ملایم در نظر گرفته می شود و پس از آن حدود ۴۵ دقیقه فعالیت هوازی ادامه پیدا می کند.
نمونه هایی از فعالیت هایی که در این برنامه پیشنهاد شده اند عبارتند از:
- پیاده روی تند
- دویدن سبک
- دوچرخه سواری
- استفاده از دستگاه الیپتیکال
- شنا
- ایروبیک در آب
- فعالیت های هوازی مبتنی بر رقص
انتخاب نوع ورزش باید با سطح آمادگی جسمانی، شرایط سلامتی و توانایی فرد هماهنگ باشد. برای فردی که مدت زیادی فعالیت بدنی نداشته، شروع تدریجی معمولا منطقی تر از ورود ناگهانی به تمرینات سنگین است.
جمع بندی
یائسگی می تواند با تغییراتی در تجربه شناختی و ذهنی زنان همراه باشد و پژوهش های جدید نشان می دهند که فعالیت بدنی ممکن است یکی از عوامل قابل توجه در حمایت از سلامت مغز در این دوره باشد.
مطالعه جدید دانشگاه راتگرز نشان داد زنان پس از یائسگی که به مدت شش ماه و چهار روز در هفته ورزش هوازی انجام دادند، در مقایسه با گروه تمرینات کششی و تقویتی، بهبود بیشتری در عملکرد اجرایی داشتند. این تغییرات از حدود سه ماه قابل مشاهده بود و تا پایان دوره ادامه پیدا کرد.
این نتایج نشان می دهد فعالیت هایی مانند پیاده روی تند، دوچرخه سواری، شنا یا سایر تمرینات هوازی می توانند بخشی از سبک زندگی سالم پس از یائسگی باشند. با این حال، برای تعیین تاثیرات بلندمدت ورزش بر تمام جنبه های شناخت و سلامت مغز، همچنان به پژوهش های بیشتری نیاز است.
لینک کوتاه این خبر: https://letafat.net/?p=7493
