چرا باید لوازم آرایشی را از کودکان دور نگه دارید؛ خطر پنهان مواد شیمیایی ماندگار
امروزه بسیاری از محصولات آرایشی و بهداشتی روزمره، حاوی ترکیباتی هستند که در ظاهر بیخطر به نظر میرسند اما میتوانند اثرات بلندمدت و پنهانی بر سلامت بدن انسان، بهویژه کودکان، داشته باشند. یکی از این ترکیبات، گروهی از مواد شیمیایی به نام «پفاس» (PFAS) هستند که به دلیل پایداری بالا در محیط زیست، به آنها لقب «مواد شیمیایی همیشه ماندگار» داده شده است. تحقیقات جدید نشان میدهند که قرار گرفتن در معرض این ترکیبات، حتی پیش از تولد، میتواند منجر به مشکلاتی جدی از جمله فشار خون بالا در دوران نوجوانی شود.
مواد شیمیایی ماندگار در لوازم آرایشی چه هستند؟
لوازم آرایشی، بستهبندی مواد غذایی، ظروف نچسب و حتی برخی لباسها میتوانند حاوی مواد شیمیایی پایداری باشند که به سختی تجزیه میشوند. این مواد به راحتی وارد بدن شده و در آن باقی میمانند.
مواد پرفلوروآلکیل (PFAS)
ترکیبات پفاس گروهی از مواد شیمیایی صنعتی هستند که بهطور گسترده در محصولات مقاوم به آب، چربی و حرارت استفاده میشوند. این ترکیبات شامل هزاران نوع ماده مختلف هستند که در لوازم آرایشی، کرمها، ریمل، رژلب، و اسپریهای فیکسکننده آرایش به کار میروند. از آنجا که پیوند بین اتمهای کربن و فلوئور در این ترکیبات بسیار قوی است، PFAS به سختی در بدن یا طبیعت تجزیه میشود و میتواند برای سالها باقی بماند.
قرار گرفتن در معرض PFAS پیش از تولد چه پیامدی دارد؟
مطالعات نشان میدهند که قرار گرفتن جنین در رحم مادر در معرض مواد شیمیایی PFAS، میتواند در سالهای آینده زندگی او، بهویژه در دوران نوجوانی، منجر به افزایش خطر ابتلا به بیماریهای مزمن شود.
افزایش خطر فشار خون بالا در نوجوانان
پژوهشگران دریافتهاند که سطح بالای مواد PFAS در خون مادران پس از زایمان، با افزایش فشار خون سیستولیک در پسران مرتبط است. بهطور خاص، دو برابر شدن سطح ماده شیمیایی پرفلوروهپتان سولفونیک اسید (PFHpS) با ۹ درصد افزایش خطر فشار خون بالا در پسران ۶ تا ۱۲ ساله و ۱۷ درصد افزایش در پسران ۱۳ تا ۱۸ ساله ارتباط دارد. فشار خون بالا در کودکی میتواند پیامدهای جبرانناپذیری برای سلامت قلب، کلیه و بینایی داشته باشد.
این ترکیبات چگونه وارد بدن می شوند؟
ورود این مواد شیمیایی به بدن تنها از طریق لوازم آرایشی نیست، بلکه میتواند از طریق منابع متنوعی رخ دهد که کنترل آنها دشوار است.
این ترکیبات میتوانند از راههای مختلفی وارد بدن شوند، از جمله:
- استفاده مستقیم از محصولات آرایشی و بهداشتی حاوی PFAS
- نوشیدن آب آلوده به این ترکیبات
- مصرف غذاهایی که در بستهبندیهای آغشته به PFAS قرار داشتهاند
- استنشاق ذرات موجود در هوای خانه یا لباسهای مقاوم به لک و رطوبت
- حتی نوزادان پیش از تولد میتوانند در رحم مادر از طریق جفت در معرض PFAS قرار بگیرند.
مطالعه موردی: تحقیق در گروه تولد بوستون
پژوهشگران در دانشگاه جان هاپکینز مطالعهای بلندمدت را روی حدود ۱۱۰۰ کودک از گروه تولد بوستون انجام دادند که از سال ۱۹۹۸ تا کنون در حال پیگیری سلامت آنها هستند. مادران در فاصله یک تا سه روز پس از زایمان، نمونه خون ارائه دادند و محققان با اندازهگیری سطح PFAS در این نمونهها، بیش از ۱۳۰۰۰ مورد فشار خون را در طول سالهای رشد کودکان ثبت و بررسی کردند.
نتیجه این مطالعه نشان داد که افزایش میزان PFAS در خون مادران، با افزایش فشار خون در فرزندان پسر بهویژه در دوران نوجوانی مرتبط است. این یافته نگرانکننده، اهمیت توجه به منابع پنهان مواد شیمیایی را برجسته میکند.
چرا لوازم آرایشی در فهرست منابع خطر قرار دارند؟
یکی از منابع رایج تماس انسان با PFAS، لوازم آرایشی است. این محصولات اغلب فاقد برچسب هشداردهنده هستند و استفاده روزانه از آنها میتواند منبع تجمعی این مواد در بدن باشد.
محصولات آرایشی رایج حاوی PFAS شامل موارد زیر هستند:
- کرمهای پودر و فوندوتنهای با پوشانندگی بالا
- ریملهای ضدآب و حجمدهنده
- رژلبهای بادوام و براقکنندههای لب
- اسپریهای تثبیتکننده آرایش
- کرمهای ضدآفتاب و محصولات مراقبت پوستی خاص
قرار گرفتن در معرض این محصولات بهویژه برای کودکان و نوجوانان که پوست حساسی دارند، خطرناکتر است و میتواند زمینهساز بروز مشکلات جسمی بلندمدت شود.
چگونه می توان از خطرات PFAS پیشگیری کرد؟
اگرچه جلوگیری کامل از تماس با مواد PFAS دشوار است، اما با رعایت برخی اقدامات میتوان خطرات را به حداقل رساند.
راهکارهای کاربردی برای کاهش تماس با PFAS:
- استفاده از لوازم آرایشی و بهداشتی بدون ترکیبات فلوئوردار
- پرهیز از محصولات بستهبندی شده در کاغذهای ضد چربی، مانند فستفودها
- نصب فیلتر مناسب برای آب آشامیدنی
- بررسی برچسب ترکیبات مواد آرایشی پیش از خرید
- آگاهسازی نوجوانان درباره خطرات استفاده مکرر از لوازم آرایشی صنعتی
نتیجه گیری
قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی ماندگار مانند PFAS، بهویژه در دوران پیش از تولد، میتواند اثراتی عمیق و بلندمدت بر سلامت کودکان، بهویژه در دوران نوجوانی داشته باشد. لوازم آرایشی به ظاهر بیضرر میتوانند یکی از مهمترین منابع ورود این مواد به بدن باشند. اهمیت آگاهی والدین، مربیان و خود کودکان از این خطرات، بیش از هر زمان دیگری احساس میشود. هر انتخاب کوچک، میتواند تفاوت بزرگی در سلامت آینده نسلها ایجاد کند. در نهایت، تلاش برای تولید محصولات پاک و بدون ترکیبات سمی باید از سوی دولتها و صنایع نیز حمایت و اجرا شود تا محیطی سالمتر برای همه فراهم گردد.
لینک کوتاه این خبر: https://letafat.net/?p=6284
