زنان مبتلا به پارکینسون بیشتر در معرض تجمع پلاک های آلزایمری در مغز قرار دارند

بیماری های نورودژنراتیو مثل پارکینسون و آلزایمر از پیچیده ترین اختلالات مغزی در سالمندان هستند که اغلب به صورت همزمان یا با همپوشانی علائم دیده می شوند. با این حال، تفاوت های زیستی میان مردان و زنان در نحوه پیشرفت این بیماری ها هنوز به طور کامل شناخته نشده است. یک مطالعه جدید نشان می دهد که زنان مبتلا به پارکینسون ممکن است نسبت به مردان، بیشتر در معرض تجمع برخی تغییرات مرتبط با آلزایمر در مغز قرار بگیرند. این یافته می تواند نگاه پژوهشگران را به ارتباط میان جنسیت و بیماری های مغزی تغییر دهد.

ارتباط پارکینسون و آلزایمر در مغز

پارکینسون و آلزایمر هر دو از بیماری های تحلیل برنده سیستم عصبی هستند، اما مکانیسم های متفاوتی دارند. در پارکینسون، کاهش دوپامین و آسیب به سلول های عصبی حرکتی نقش اصلی را دارد، در حالی که در آلزایمر، تجمع پروتئین های غیرطبیعی در مغز عامل اصلی تخریب شناختی است.

با وجود تفاوت های بنیادی، این دو بیماری می توانند در یک فرد همزمان ظاهر شوند و بر یکدیگر اثر بگذارند. پژوهش های جدید نشان داده اند که در برخی بیماران پارکینسونی، نشانه هایی از آسیب های مشابه آلزایمر نیز دیده می شود.

در این مطالعه مشخص شد که:

بیماری های نورودژنراتیو می توانند همپوشانی پاتولوژیک داشته باشند.
تغییرات مغزی ممکن است فراتر از یک بیماری منفرد باشد.
جنسیت می تواند در شدت این تغییرات نقش داشته باشد.

یافته های جدید درباره نقش جنسیت در آسیب مغزی

محققان در این پژوهش داده های ۲۳۰ فرد مبتلا به پارکینسون را که از طریق کالبدشکافی تایید شده بودند بررسی کردند. هدف این بود که تفاوت های احتمالی بین زنان و مردان در میزان آسیب های مرتبط با آلزایمر مشخص شود.

نتایج نشان داد زنان مبتلا به پارکینسون نسبت به مردان، به طور قابل توجهی بیشتر در معرض تجمع پلاک های بتا آمیلوئید هستند. این پلاک ها از مهم ترین نشانه های بیماری آلزایمر محسوب می شوند و در تخریب عملکرد شناختی نقش دارند.

یافته های کلیدی این بخش شامل موارد زیر است:

زنان بیش از دو برابر مردان احتمال داشتن سطح بالای پلاک آمیلوئید داشتند.
۵۷ درصد زنان دارای بار پلاکی بالا بودند در حالی که این عدد در مردان ۴۰ درصد بود.
این اختلاف حتی پس از در نظر گرفتن سن و عوامل ژنتیکی نیز باقی ماند.

نقش پلاک های بتا آمیلوئید در بیماری های مغزی

پلاک های بتا آمیلوئید تجمع پروتئینی هستند که در فضای بین سلول های عصبی تشکیل می شوند. این تجمع به مرور باعث اختلال در ارتباط بین نورون ها و در نهایت مرگ سلولی می شود.

در آلزایمر، این پلاک ها یکی از شاخص های اصلی تشخیص بیماری هستند. اما در پارکینسون نیز در برخی بیماران دیده می شوند، موضوعی که نشان می دهد مرز بین این بیماری ها همیشه کاملا جدا نیست.

در این مطالعه:

زنان مبتلا به پارکینسون سطح بالاتری از این پلاک ها داشتند.
این موضوع نشان دهنده احتمال آسیب پذیری بیشتر مسیرهای شناختی در مغز زنان است.
اما شدت علائم شناختی همیشه با میزان پلاک ها همخوانی نداشت.

یافته های غیرمنتظره در عملکرد شناختی

یکی از نکات جالب این تحقیق این بود که با وجود تفاوت قابل توجه در میزان پلاک های آمیلوئید، تفاوت معناداری بین عملکرد شناختی زنان و مردان دیده نشد. همچنین نرخ ابتلا به زوال عقل آلزایمری در دو گروه تقریبا مشابه بود.

این موضوع باعث شد پژوهشگران به یک تناقض علمی مهم برسند:

انتظار می رفت پلاک بیشتر به معنی اختلال شناختی شدیدتر باشد.
اما در داده های این مطالعه چنین رابطه مستقیمی مشاهده نشد.
این نتیجه نشان می دهد عوامل دیگری نیز در عملکرد مغز نقش دارند.

تحلیل پژوهشگران و اهمیت یافته ها

دکتر «اریکا درایور دانکلی»، متخصص مغز و اعصاب کلینیک مایو در فینیکس و نویسنده اصلی این مطالعه، اعلام کرد که یافته ها نشان می دهند زنان ممکن است از نظر آسیب پذیری به تغییرات مرتبط با آمیلوئید وضعیت متفاوتی نسبت به مردان داشته باشند.

او تاکید کرد که:

شدت بالاتر پلاک ها در زنان باید به طور طبیعی بر شناخت اثر بگذارد.
اما نتایج فعلی این پیش بینی را تایید نمی کند.
بنابراین هنوز سازوکارهای ناشناخته زیادی در این حوزه وجود دارد.

محققان همچنین اشاره کردند که مطالعات قبلی نشان داده اند تفاوت های جنسیتی در آلزایمر وجود دارد، اما این تفاوت ها در پارکینسون کمتر بررسی شده اند.

نتیجه گیری

یافته های جدید نشان می دهد که زنان مبتلا به پارکینسون ممکن است نسبت به مردان، تجمع بیشتری از پلاک های مرتبط با آلزایمر در مغز داشته باشند، اما این موضوع لزوما به معنای بروز شدیدتر اختلال شناختی نیست. این تناقض علمی نشان می دهد که رابطه بین پارکینسون، آلزایمر و جنسیت بسیار پیچیده تر از آن است که تصور می شد. در حال حاضر، این نتایج بیشتر یک هشدار پژوهشی هستند تا یک نتیجه قطعی بالینی و نیاز به تحقیقات گسترده تر برای روشن شدن نقش دقیق جنسیت در بیماری های نورودژنراتیو وجود دارد.

لینک کوتاه این خبر: https://letafat.net/?p=7242