چرا نباید جلسه تراپی را فقط به خاطر حال خوب لغو کنیم؟

وقتی چند روز یا چند هفته آرام را پشت سر گذاشته ایم، ممکن است با خودمان بگوییم: «این هفته که مشکلی ندارم، پس چرا باید برای تراپی بروم؟» این فکر کاملا قابل درک است، اما همیشه تصمیم درستی نیست.

روان درمانی فقط برای زمانی نیست که یک بحران جدی اتفاق افتاده باشد. بخشی از فرایند درمان به شناخت الگوهای فکری و رفتاری، بررسی تغییرات ایجاد شده و پیشگیری از برگشت مشکلات اختصاص دارد. بنابراین، یک هفته آرام لزوما به معنای بی فایده بودن جلسه نیست.

حتی گاهی زمانی که فشار و آشفتگی کمتری داریم، فرصت بیشتری پیدا می کنیم تا بدون واکنش های هیجانی شدید، درباره خودمان، روابطمان و اتفاقات هفته گذشته فکر کنیم.

جلسه ای که موضوع مشخصی ندارد، لزوما جلسه بی فایده ای نیست

یکی از رایج ترین دلایل لغو جلسه این است که مراجع احساس می کند «موضوعی برای صحبت کردن ندارد». اما قرار نیست هر جلسه تراپی با یک بحران بزرگ، دعوای شدید یا اتفاق تکان دهنده شروع شود.

درمانگر می تواند از همین وضعیت عادی برای بررسی روند درمان، تغییرات اخیر و الگوهایی که شاید خود مراجع متوجه آنها نشده است استفاده کند. بنابراین اگر وارد جلسه شدید و گفتید «این هفته اتفاق خاصی نیفتاده»، این جمله می تواند خودش نقطه شروع خوبی برای گفت و گو باشد.

اتفاقات مهم هفته گذشته را مرور کنید.
درباره احساسات، افکار و واکنش های خود در موقعیت های مختلف صحبت کنید.
تغییراتی را که از جلسات قبلی احساس کرده اید بررسی کنید.
درباره موضوعاتی صحبت کنید که معمولا در زمان بحران فرصت پرداختن به آنها را ندارید.

جلسه آرام می تواند برای بررسی روند پیشرفت استفاده شود

یکی از اهداف مهم روان درمانی این نیست که فرد همیشه درباره مشکل جدیدی صحبت کند. درمانگر باید بتواند ببیند آیا تغییراتی که در جلسات روی آنها کار شده، در زندگی واقعی نیز ظاهر شده اند یا نه.

به همین دلیل، یک جلسه بدون بحران می تواند فرصتی برای ارزیابی پیشرفت باشد. آیا شدت واکنش های هیجانی کمتر شده است؟ آیا توانسته اید مرزهای سالم تری ایجاد کنید؟ آیا افکار منفی را سریع تر تشخیص می دهید؟ پاسخ به همین سوالات می تواند اطلاعات مهمی درباره مسیر درمان فراهم کند.

اهدافی را که در ابتدای درمان تعیین کرده اید مرور کنید.
تغییرات رفتاری و هیجانی خود را با گذشته مقایسه کنید.
بررسی کنید کدام مهارت های درمانی برایتان مفید بوده اند.
درباره موانعی که هنوز سر راه تغییر قرار دارند صحبت کنید.

جلسات منظم به شناسایی تغییرات تدریجی کمک می کنند

بعضی تغییرات روانی ناگهانی اتفاق نمی افتند. ممکن است فرد طی چند هفته به تدریج کمتر بخوابد، علاقه اش به فعالیت های مورد علاقه اش کاهش پیدا کند یا بیشتر از گذشته نگران شود، بدون اینکه خودش این تغییرات را جدی بگیرد.

تداوم جلسات می تواند به درمانگر و مراجع کمک کند این تغییرات را در طول زمان بررسی کنند. البته این موضوع به معنای آن نیست که هر فردی باید بدون توجه به نوع درمان و نظر درمانگر، جلسات هفتگی را برای همیشه ادامه دهد. تعداد و فاصله جلسات باید متناسب با شرایط و برنامه درمانی فرد تعیین شود.

وضعیت خواب و انرژی خود را بررسی کنید.
تغییرات خلق و سطح اضطراب را در طول زمان در نظر بگیرید.
میزان فعالیت های لذت بخش و اجتماعی خود را بررسی کنید.
اگر نشانه ای در حال برگشت یا تشدید است، آن را با درمانگر در میان بگذارید.

رابطه شما با درمانگر هم بخشی از فرایند درمان است

تراپی فقط مجموعه ای از تکنیک ها و تمرین ها نیست. رابطه ای که میان مراجع و درمانگر شکل می گیرد نیز یکی از عوامل مهم در فرایند روان درمانی است. پژوهش های متعدد و فراتحلیل های بزرگ نشان داده اند که اتحاد درمانی با پیامد بهتر درمان ارتباط دارد.

این رابطه شامل همکاری روی اهداف درمان، توافق درباره شیوه کار و شکل گیری یک ارتباط قابل اعتماد و حرفه ای است. بنابراین جلساتی که در آنها بحران خاصی وجود ندارد نیز می توانند فرصتی برای بررسی همین همکاری باشند.

درباره چیزهایی که در جلسات برایتان مفید بوده است صحبت کنید.
اگر احساس می کنید درمان متوقف شده، آن را صادقانه مطرح کنید.
اگر با شیوه کار درمانگر موافق نیستید، درباره آن گفت و گو کنید.
اگر موضوعی باعث ناراحتی یا فاصله گرفتن شما از درمانگر شده است، آن را پنهان نکنید.

چه زمانی لغو یا تغییر فاصله جلسات می تواند منطقی باشد؟

گاهی فاصله جلسات باید با پیشرفت درمان، شرایط فرد، نوع مشکل یا برنامه درمانگر تغییر کند.

اگر احساس می کنید حالتان بهتر شده، به جای اینکه خودسرانه درمان را متوقف کنید، بهتر است درباره کاهش تعداد جلسات یا پایان مرحله فعلی درمان با درمانگر صحبت کنید.

اگر علائم کاهش یافته اند، درباره فاصله بیشتر بین جلسات تصمیم بگیرید.
اگر احساس می کنید درمان دیگر با نیازهای شما هماهنگ نیست، درباره آن گفت و گو کنید.
اگر همیشه جلسات را بدون هدف مشخص سپری می کنید، اهداف درمان را دوباره ارزیابی کنید.
اگر اعتماد و همکاری میان شما و درمانگر از بین رفته است، این موضوع را جدی بگیرید.

نتیجه گیری

تراپی فقط اتاقی برای خاموش کردن آتش بحران های روانی نیست. روان درمانی می تواند فضایی برای شناخت الگوهای تکراری، بررسی پیشرفت، تقویت مهارت های مقابله ای و حفظ تغییرات ایجاد شده باشد.

بنابراین اگر یک روز احساس کردید «حالم خوب است و چیزی برای گفتن ندارم»، لازم نیست بلافاصله نتیجه بگیرید که جلسه بی فایده است. ممکن است اتفاقا همین آرامش، فرصتی باشد تا بدون فشار بحران، چیزهایی را ببینید که در روزهای سخت معمولا از آنها غافل می شوید.

البته کیفیت درمان فقط به تعداد جلسات وابسته نیست. اگر مدت زیادی است احساس می کنید درمان پیشرفتی ندارد، اهداف مشخصی دنبال نمی شوند یا رابطه درمانی مناسبی شکل نگرفته است، این موضوع باید با درمانگر بررسی شود. پژوهش ها نیز نشان داده اند که کیفیت اتحاد درمانی با پیامد درمان ارتباط دارد و ضعف این رابطه می تواند با احتمال ترک درمان همراه باشد.

لینک کوتاه این خبر: https://letafat.net/?p=7430