۱۰ حرفی که نباید به مادر بعد از زایمان بگوییم
دوران پس از زایمان فقط به مراقبت از نوزاد خلاصه نمی شود. مادر در این دوره ممکن است همزمان با تغییرات جسمی، نوسانات هورمونی، درد، کمبود خواب، خستگی و مسئولیت های جدید روبرو باشد. به همین دلیل، نوع برخورد اطرافیان می تواند روی احساس امنیت، آرامش و حتی تمایل او برای کمک گرفتن تاثیر بگذارد.
گاهی یک جمله که با نیت دلگرمی گفته می شود، نتیجه کاملا متفاوتی دارد. جمله هایی مانند «همه مادرها این شرایط را دارند» یا «باید از مادر شدن لذت ببری» ممکن است احساسات مادر را بی اهمیت جلوه دهند و باعث شوند تصور کند نباید از شرایط خود ناراحت یا خسته باشد.
۱. «همه مادرها این دوره را تجربه می کنند»
این جمله معمولا برای عادی نشان دادن شرایط گفته می شود، اما عادی بودن یک تجربه به معنای ساده بودن آن نیست. خستگی، تغییرات خلقی و فشار مراقبت از نوزاد می تواند برای افراد مختلف شدت متفاوتی داشته باشد.
اگر مادری از شرایط خود ناراحت است، بهتر است تجربه او را با تجربه دیگران مقایسه نکنیم. حمایت واقعی یعنی ابتدا احساس او را بشنویم و بعد در صورت نیاز، برای پیدا کردن راه حل کنارش باشیم.
به جای آن بگویید:
«می فهمم که این روزها خیلی برایت سخت است. دوست داری درباره چیزی که اذیتت می کند صحبت کنی؟»
۲. «باید از این دوران لذت ببری»
تصویری که از مادر شدن در شبکه های اجتماعی و فرهنگ عمومی ساخته شده، معمولا پر از لحظه های شیرین، آرام و دوست داشتنی است. اما زندگی واقعی پس از تولد نوزاد می تواند ترکیبی از عشق، خستگی، اضطراب، سردرگمی و حتی احساس درماندگی باشد.
یک مادر می تواند فرزندش را عمیقا دوست داشته باشد و در عین حال از شرایط جدید زندگی خود خسته یا ناراحت باشد. وجود احساسات منفی لزوما به معنای دوست نداشتن نوزاد نیست.
بهتر است بگویید:
«لازم نیست همیشه از این دوران لذت ببری. هر احساسی که داری می توانی با من در میان بگذاری.»
۳. «فقط بیشتر بخواب»
خواب کافی برای سلامت جسم و روان اهمیت زیادی دارد، اما گفتن «بیشتر بخواب» بدون ارائه کمک عملی چندان مفید نیست. مراقبت از نوزاد ممکن است باعث شود مادر بارها در طول شب بیدار شود و فرصت کافی برای استراحت نداشته باشد.
در چنین شرایطی، به جای ارائه توصیه ای که شاید اجرای آن برای مادر دشوار باشد، بهتر است بخشی از مسئولیت را واقعا بر عهده بگیریم.
مثلا بگویید:
«من چند ساعت از نوزاد مراقبت می کنم تا تو استراحت کنی.»
یا:
«امروز چه کاری می توانم انجام بدهم که کمی فرصت استراحت داشته باشی؟»
۴. «تو باید قوی باشی»
از مادران انتظار می رود خیلی وقت ها همزمان با خستگی و فشار، همه چیز را مدیریت کنند. اما قوی بودن به معنای تحمل کردن همه مشکلات به تنهایی نیست.
مادر ممکن است برای مراقبت از خودش یا نوزاد به کمک خانواده، همسر یا متخصص نیاز داشته باشد. سازمان جهانی بهداشت نیز بر اهمیت حمایت عاطفی و عملی و ایجاد محیطی تاکید می کند که مادر بتواند بدون ترس از قضاوت درباره مشکلات خود صحبت کند.
بهتر است بگویید:
«لازم نیست همه چیز را تنهایی مدیریت کنی. من کنارت هستم.»
۵. «من هم بچه دار شدم، از پسش برآمدم»
مقایسه تجربه مادران مختلف با یکدیگر معمولا کمکی به حل مشکل نمی کند. شرایط جسمی، روانی، رابطه خانوادگی، میزان حمایت اطرافیان و حتی تجربه زایمان می تواند برای هر فرد متفاوت باشد.
بنابراین اینکه فرد دیگری شرایط مشابهی داشته، به این معنا نیست که مادر فعلی هم باید دقیقا همان واکنش را نشان دهد.
به جای مقایسه بگویید:
«تجربه تو برای من مهم است. بگو این روزها بیشتر چه چیزی برایت سخت شده.»
۶. «فقط مثبت فکر کن»
مثبت اندیشی اجباری می تواند باعث شود فرد احساس کند نباید احساسات ناخوشایند خود را بیان کند. اگر مادر مضطرب، غمگین یا درمانده است، نادیده گرفتن این احساسات باعث برطرف شدن آنها نمی شود.
مهم تر از تشویق مادر به مثبت فکر کردن، ایجاد فضایی امن برای صحبت کردن است. WHO نیز بر ایجاد محیطی بدون انگ و قضاوت تاکید دارد تا زنان بتوانند مشکلات روانی خود را مطرح کنند و در صورت نیاز کمک بگیرند.
بهتر است بگویید:
«لازم نیست وانمود کنی همه چیز خوب است. می توانی درباره چیزی که اذیتت می کند با من حرف بزنی.»
۷. «قدر این روزها را بدان، زود تمام می شود»
ممکن است این جمله از روی محبت گفته شود، اما وقتی مادر به شدت خسته است، شنیدن آن می تواند فشار روانی بیشتری ایجاد کند. اینکه یک دوره موقتی است، به این معنی نیست که فرد نباید در همان لحظه احساس خستگی یا ناراحتی کند.
به جای یادآوری اینکه این روزها تمام خواهند شد، بهتر است به نیاز فعلی مادر توجه کنیم.
مثلا بگویید:
«می دانم این روزها سخت است. ببینیم الان چه کاری می توانیم انجام دهیم که کمی شرایط برایت راحت تر شود.»
۸. «چرا اینقدر نگرانی؟ همه چیز که خوب است»
گاهی اطرافیان فقط شرایط بیرونی را می بینند و متوجه فشار ذهنی مادر نمی شوند. ممکن است نوزاد سالم باشد، اما مادر همچنان اضطراب، خستگی یا احساس ناتوانی شدیدی داشته باشد.
نگرانی مداوم، احساس بی ارزشی، ناامیدی، تحریک پذیری و دشواری در برقراری ارتباط با نوزاد می تواند از نشانه های افسردگی پس از زایمان باشد. این علائم قابل درمان هستند و در صورت تداوم یا شدت، بهتر است با پزشک، ماما یا متخصص سلامت روان مطرح شوند.
بهتر است بگویید:
«می بینم که خیلی نگران هستی. می خواهی درباره چیزی که ذهنت را درگیر کرده صحبت کنیم؟»
۹. «تو که مادر شدی، باید خودت همه چیز را بلد باشی»
مادر شدن به معنای داشتن دانش کامل درباره مراقبت از نوزاد نیست. بسیاری از مهارت ها به مرور و با تجربه یاد گرفته می شوند و طبیعی است که والد جدید درباره خواب، تغذیه، گریه یا مراقبت از نوزاد سوال داشته باشد.
سرزنش کردن مادر به دلیل ندانستن یا اشتباه کردن می تواند اعتماد به نفس او را کاهش دهد و حتی باعث شود در زمان نیاز، از درخواست کمک خجالت بکشد.
به جای آن بگویید:
«قرار نیست همه چیز را از اول بلد باشی. اگر چیزی را نمی دانی، با هم پیدا می کنیم.»
۱۰. «اگر کمکی خواستی، خودت بگو»
این جمله ظاهرا حمایتگرانه است، اما تمام مسئولیت درخواست کمک را دوباره روی دوش مادر می گذارد. مادری که خسته، کم خواب یا overwhelmed است، ممکن است حتی نداند دقیقا به چه چیزی نیاز دارد.
کمک مشخص معمولا کاربردی تر است. سازمان جهانی بهداشت نیز حمایت عملی و عاطفی از مادر را بخشی مهم از مراقبت پس از زایمان می داند.
به جای آن بگویید:
- «امروز برایت غذا می آورم.»
- «خرید خانه را من انجام می دهم.»
- «دو ساعت از نوزاد مراقبت می کنم تا استراحت کنی.»
- «اگر دوست داشته باشی، همراهت برای ویزیت می آیم.»
- «اگر فقط می خواهی حرف بزنی، من گوش می دهم.»
چه زمانی خستگی و ناراحتی بعد از زایمان نیاز به پیگیری دارد؟
تغییرات خلقی کوتاه مدت پس از تولد نوزاد شایع است و چیزی که به آن «بیبی بلوز» گفته می شود، معمولا در روزهای ابتدایی رخ می دهد و تا حدود دو هفته برطرف می شود. اما اگر غم، اضطراب یا احساس ناتوانی ادامه پیدا کند، شدید شود یا توانایی مادر برای مراقبت از خود و نوزاد را مختل کند، بهتر است موضوع با متخصص سلامت مطرح شود.
در مواردی مانند صحبت درباره خودکشی یا آسیب زدن به خود یا نوزاد، نیاز به کمک فوری وجود دارد. همچنین توهم، باورهای غیرواقعی، گیجی شدید یا تغییرات شدید و ناگهانی خلقی می تواند نشانه روان پریشی پس از زایمان باشد. این وضعیت یک اورژانس پزشکی محسوب می شود و باید فورا ارزیابی تخصصی انجام شود.
لینک کوتاه این خبر: https://letafat.net/?p=7436
