فقر پریود در ایران؛ زنان طبقات فرودست و بحران دسترسی به بهداشت
فقر پریود یا Period Poverty، یکی از بحرانهای کمتر دیدهشده اما عمیق در زندگی زنان طبقات کمدرآمد است. این پدیده به محرومیت زنان از دسترسی به محصولات بهداشتی پایه در دوران پریود گفته میشود و میتواند سلامت جسمی، روحی و اجتماعی آنها را به شدت تهدید کند. در ایران، به ویژه در مناطق حاشیهای، روستایی و محروم، این مسئله ابعاد گستردهای پیدا کرده و با فقر اقتصادی و فرهنگی همراه است. زنان و دختربچهها برای مدیریت پریود خود مجبور به استفاده از روشهای غیربهداشتی مانند پارچههای کهنه، روزنامه یا دستمالهای کاغذی هستند، تجربهای که عفونت، کمخونی و ترک تحصیل را به همراه دارد.
زندگی در شرایط دشوار: بحران روزمره زنان
زنان در مناطق محروم ایران، از گلستان و خراسان تا یاسوج، هرمزگان و خوزستان، در کنار کمبود آب و برق، با گرانی و زنانهتر شدن فقر دستوپنجه نرم میکنند. این شرایط زندگی روزمره آنها را به کابوسی در دوران پریود تبدیل کرده است.
- بسیاری از زنان حتی صابون یا پودر لباسشویی ندارند و مجبورند ظرفها را با خاک بشویند.
- استفاده مکرر از لباسهای کهنه به جای نوار بهداشتی، تنها راه مدیریت پریود است.
- کمبود شدید مواد غذایی و سوءتغذیه، بسیاری را به کمخونی و ضعف شدید کشانده است.
- این محرومیتها موجب افسردگی، پرخاشگری و کاهش اعتمادبهنفس میشوند.
روش های غیربهداشتی و مخاطرات سلامت
وقتی نوار بهداشتی در دسترس نیست، زنان مجبور میشوند از روشهای غیرایمن استفاده کنند. این روشها خطر عفونت، بیماریهای پوستی و مشکلات گوارشی را افزایش میدهند.
- استفاده از روزنامه، پارچههای چندبار مصرف یا دستمالهای جمعآوریشده از مراسم، رایج است.
- عدم دسترسی به آب سالم و توالتهای خصوصی، وضعیت را پیچیدهتر میکند.
- دختران نوجوان نیز به دلیل ترس از لکه خون و تمسخر همکلاسیها، ممکن است مدرسه را ترک کنند.
ابعاد اجتماعی و فرهنگی فقر پریود
فقر پریود تنها محدود به مسئله بهداشتی نیست؛ بلکه با ساختارهای اجتماعی و فرهنگی و تابوهای دیرینه مرتبط است.
- باورهای نادرست درباره پریود، مانند «ناپاک بودن زن در دوران پریود»، باعث شرم و انزوا میشوند.
- آموزش ناکافی در مدارس و کمبود اطلاعرسانی، دختران را از مراقبتهای بهداشتی محروم میکند.
- تابوهای جنسیتی و کمبود زیرساختهای بهداشتی، زنان را از مشارکت اجتماعی و تحصیل بازمیدارد.
راهکارهای پیشنهادی کارشناسان
کارشناسان، مانند شیرین احمدنیا و سیمین کاظمی، راهکارهای مختلفی برای کاهش فقر پریود ارائه میدهند که شامل آموزش، سیاستگذاری و تامین محصولات بهداشتی است.
- توزیع رایگان یا یارانهای محصولات بهداشتی در مدارس و مراکز بهداشتی.
- شکستن تابو و آموزش سلامت جنسی از سنین پایین.
- توانمندسازی زنان برای تولید محصولات بهداشتی ارزان و قابل شستوشو.
- معافیت مالیاتی برای محصولات بهداشتی و گنجاندن این نیاز در سیاستهای رفاهی.
وضعیت جهانی و مقایسه با ایران
فقر پریود یک بحران جهانی است؛ بیش از دو میلیارد زن در سراسر جهان هر ماه پریود میشوند و میلیونها نفر قادر به خرید محصولات بهداشتی یا دسترسی به امکانات بهداشتی مناسب نیستند.
- عدم دسترسی به توالت خصوصی و آب سالم، تحصیل و اشتغال زنان را محدود میکند.
- تابوهای فرهنگی و انگ اجتماعی، مانند ناپاک دانستن زنان در دوران پریود، در بسیاری از کشورها رایج است.
- در برخی کشورها، محصولات پریود با بالاترین نرخ مالیاتی مواجه هستند و کالایی لوکس محسوب میشوند.
فقر پریود و عدالت جنسیتی
فقر پریود شکلی از بیعدالتی جنسیتی و اقتصادی است که زنان طبقات فرودست را بیش از دیگران تحت تاثیر قرار میدهد.
- محرومیت از محصولات بهداشتی، باعث افزایش بیماری، کاهش اعتمادبهنفس و ترک تحصیل میشود.
- زنان در تقاطع جنسیت، طبقه و قومیت، محرومیت چندگانه تجربه میکنند.
- «کالازدایی» و دسترسی رایگان به محصولات بهداشتی، یکی از اقدامات کلیدی برای کاهش این بیعدالتی است.
نتیجه گیری
فقر پریود مسئلهای فراتر از بهداشت فردی است؛ این بحران سلامت جسمی، آموزش، مشارکت اجتماعی و عدالت جنسیتی زنان را تحت تأثیر قرار میدهد. برای مقابله با آن، نیازمند آموزش عمومی، سیاستگذاری حمایتی، توانمندسازی زنان و توزیع محصولات بهداشتی هستیم. رسانهها، نهادهای مدنی و دولتها باید بهطور همزمان وارد عمل شوند تا زنان طبقات فرودست بتوانند دوره پریود خود را با سلامت، عزت و امنیت تجربه کنند و از محرومیت و تبعیض رهایی یابند.
لینک کوتاه این خبر: https://letafat.net/?p=6465
