کار شبانه در بارداری؛ مطالعه جدید از افزایش خطر سقط جنین خبر می دهد
دوران بارداری یکی از حساس ترین مراحل زندگی هر مادر است و عواملی مانند تغذیه، استراحت، استرس و شرایط کاری می توانند بر سلامت مادر و جنین تاثیر بگذارند. در سال های اخیر، پژوهش های متعددی ارتباط میان کار در شیفت شب و پیامدهای بارداری را بررسی کرده اند. اکنون نتایج یک مطالعه گسترده در دانمارک نشان می دهد که کار مکرر در شیفت شب ممکن است خطر سقط جنین را افزایش دهد؛ موضوعی که اهمیت توجه به شرایط کاری زنان باردار را بیش از پیش آشکار می کند.
مطالعه دانشمندان دانمارکی درباره کار شبانه در بارداری
پژوهشگران دانمارکی در یک مطالعه گسترده، وضعیت نزدیک به ۲۳ هزار زن باردار را بررسی کردند تا تاثیر شیفت های شب بر سلامت بارداری را ارزیابی کنند. در این تحقیق، اطلاعات مربوط به بستری شدن در بیمارستان به دلیل سقط جنین با برنامه کاری شرکت کنندگان مقایسه شد.
نتایج نشان داد زنانی که بیش از دو شیفت شب در هفته کار می کردند، نسبت به افرادی که شیفت شب کمتری داشتند، با افزایش قابل توجه خطر سقط جنین روبرو بودند. این افزایش خطر به ویژه پس از هفته هشتم بارداری بیشتر مشاهده شد؛ دوره ای که رشد اندام های حیاتی جنین با سرعت زیادی ادامه دارد.
کار بیش از دو شیفت شب چه تاثیری بر بارداری دارد؟
بررسی داده های این مطالعه نشان داد که انجام بیش از دو شیفت شب در هفته، احتمال سقط جنین را حدود ۳۲ درصد افزایش می دهد. البته پژوهشگران تاکید کرده اند که این یافته به معنای اثبات رابطه علت و معلولی نیست، بلکه تنها وجود یک ارتباط آماری را نشان می دهد.
با این حال، نتایج به اندازه ای قابل توجه بوده که متخصصان سلامت شغلی و پزشکان زنان و زایمان را به بازنگری در شرایط کاری مادران باردار ترغیب کرده است. بسیاری از سازمان های بین المللی نیز توصیه می کنند در صورت امکان، زنان باردار از انجام شیفت های شبانه مکرر خودداری کنند.
چرا شیفت شب ممکن است خطر سقط جنین را افزایش دهد؟
دانشمندان هنوز دلیل قطعی این ارتباط را مشخص نکرده اند، اما چند فرضیه علمی برای توضیح این موضوع وجود دارد. مهم ترین فرضیه به اختلال در ساعت زیستی بدن یا همان ریتم شبانه روزی مربوط می شود.
قرار گرفتن طولانی مدت در معرض نور مصنوعی هنگام شب می تواند تولید هورمون ملاتونین را کاهش دهد. ملاتونین علاوه بر تنظیم خواب، نقش مهمی در عملکرد سیستم ایمنی، کاهش استرس اکسیداتیو و حمایت از روند طبیعی رشد جنین دارد. کاهش این هورمون ممکن است محیط مناسب برای ادامه بارداری را تحت تاثیر قرار دهد.
علاوه بر این، کمبود خواب، خستگی مزمن، افزایش سطح هورمون های استرس و تغییرات متابولیکی ناشی از کار شبانه نیز از عواملی هستند که ممکن است در افزایش خطر عوارض بارداری نقش داشته باشند.
سایر عوارض احتمالی کار شبانه در دوران بارداری
پژوهش های مختلف نشان داده اند که شیفت های کاری نامنظم می توانند با برخی مشکلات دیگر دوران بارداری نیز ارتباط داشته باشند، هرچند شدت این خطر در افراد مختلف متفاوت است.
- اختلال در کیفیت و مدت خواب
- افزایش خستگی جسمی و ذهنی
- بالا رفتن سطح استرس
- افزایش احتمال زایمان زودرس در برخی مطالعات
- افزایش خطر فشار خون بارداری در بعضی از زنان
- دشوار شدن روند بهبود و استراحت بدن
البته این عوامل به معنای بروز قطعی مشکل نیستند و وضعیت سلامت عمومی، سن مادر، بیماری های زمینه ای و شرایط محیط کار نیز در میزان خطر نقش مهمی دارند.
زنان باردار برای کاهش خطر چه اقداماتی انجام دهند؟
اگر شرایط شغلی اجازه می دهد، بهتر است زنان باردار به ویژه پس از هفته هشتم بارداری، تعداد شیفت های شب خود را کاهش دهند یا به شیفت روز منتقل شوند. همچنین داشتن خواب کافی، تغذیه مناسب، مدیریت استرس و انجام معاینات منظم دوران بارداری می تواند به حفظ سلامت مادر و جنین کمک کند.
در صورتی که مادر باردار ناچار به ادامه کار در شیفت شب باشد، بهتر است این موضوع را با پزشک متخصص زنان یا پزشک طب کار مطرح کند تا با توجه به شرایط بارداری، مناسب ترین توصیه های پزشکی ارائه شود.
جمع بندی
نتایج مطالعه پژوهشگران دانمارکی نشان می دهد که انجام بیش از دو شیفت شب در هفته در دوران بارداری، به ویژه پس از هفته هشتم، با افزایش حدود ۳۲ درصدی خطر سقط جنین همراه است. اگرچه این تحقیق رابطه علت و معلولی را اثبات نمی کند، اما شواهد موجود اهمیت توجه به شرایط کاری مادران باردار را نشان می دهد. رعایت تعادل میان کار و استراحت، کاهش شیفت های شبانه در صورت امکان و پیگیری منظم وضعیت بارداری، از مهم ترین اقداماتی هستند که می توانند به حفظ سلامت مادر و رشد طبیعی جنین کمک کنند.
لینک کوتاه این خبر: https://letafat.net/?p=7301
