چرا بدن ناگهان هوس شیرینی می کند؟ ۶ دلیل رایج و راه های کنترل آن

تقریبا همه افراد گاهی میل شدیدی به شکلات، کیک، بستنی یا خوراکی های شیرین پیدا می کنند. این میل ممکن است بعد از یک روز پراسترس، در ساعات پایانی شب، چند ساعت بعد از غذا یا حتی زمانی که فرد احساس گرسنگی زیادی ندارد، ظاهر شود. به همین دلیل نمی توان هر هوس شیرینی را صرفا به علاقه به طعم شیرین یا «ضعف اراده» نسبت داد.

هوس شیرینی می تواند تحت تاثیر مجموعه ای از عوامل غذایی، جسمی، روانی و رفتاری قرار بگیرد. کیفیت خواب، ترکیب وعده های غذایی، میزان دریافت پروتئین و فیبر، استرس و الگوی مصرف خوراکی های شیرین همگی می توانند در شدت این میل نقش داشته باشند. البته هوس شیرینی به تنهایی به معنای وجود بیماری یا کمبود یک ماده غذایی خاص نیست و باید در کنار سایر علائم بررسی شود.

۱. نوسان قند خون می تواند میل به شیرینی را بیشتر کند

یکی از عواملی که ممکن است در ایجاد هوس شیرینی نقش داشته باشد، تغییرات سریع قند خون پس از مصرف برخی غذاهاست. خوراکی هایی که مقدار زیادی کربوهیدرات تصفیه شده یا قند آزاد دارند، می توانند قند خون را سریع تر افزایش دهند و بدن نیز در پاسخ به افزایش گلوکز، انسولین ترشح می کند.

این موضوع به این معنا نیست که هر بار کاهش قند خون حتما باعث هوس شیرینی می شود. با این حال، وقتی الگوی غذایی فرد بیشتر بر خوراکی های شیرین و کربوهیدرات های تصفیه شده متکی باشد، ممکن است احساس گرسنگی و تمایل به خوردن دوباره افزایش پیدا کند.

۲. کمبود پروتئین و فیبر، سیری را کوتاه تر می کند

گاهی مشکل اصلی این نیست که بدن به شیرینی نیاز دارد، بلکه وعده غذایی قبلی نتوانسته است احساس سیری کافی ایجاد کند. وعده ای که بیشتر از نان، برنج یا سایر کربوهیدرات ها تشکیل شده و پروتئین و فیبر کمی دارد، ممکن است نسبت به یک وعده متعادل، سیری کوتاه تری ایجاد کند.

پروتئین یکی از مواد مغذی مهم در تنظیم احساس سیری است و فیبر نیز به کندتر شدن هضم و جذب غذا کمک می کند. بنابراین افزودن این دو گروه غذایی به وعده ها می تواند به کنترل گرسنگی و کاهش ریزه خواری کمک کند.

۳. خواب ناکافی می تواند هوس غذاهای شیرین را افزایش دهد

کم خوابی فقط باعث خستگی صبحگاهی نمی شود. خواب ناکافی می تواند بر اشتها، انتخاب غذا و تمایل به خوراکی های پر انرژی نیز اثر بگذارد. مطالعات مختلف نشان داده اند که محدودیت خواب با افزایش میل به غذاهای پر کالری و خوش طعم، از جمله برخی خوراکی های شیرین، ارتباط دارد.

بنابراین اگر بیشتر شب ها دیر می خوابید و روز بعد متوجه می شوید تمایل بیشتری به شکلات، کیک یا تنقلات دارید، ممکن است بخشی از این رفتار با کمبود خواب مرتبط باشد.

۴. استرس می تواند میل به خوراکی های شیرین را بیشتر کند

استرس یکی از عواملی است که می تواند رفتار غذایی افراد را تغییر دهد. در شرایط استرس زا، سیستم های هورمونی و عصبی بدن فعال می شوند و برخی افراد در این وضعیت تمایل بیشتری به غذاهای بسیار خوش طعم و پر انرژی پیدا می کنند.

با این حال، رابطه استرس و هوس غذایی برای همه افراد یکسان نیست. پژوهش های جدید نیز نشان می دهند که پاسخ افراد به استرس متفاوت است و افزایش کورتیزول به تنهایی نمی تواند همه هوس های غذایی را توضیح دهد.

۵. حذف وعده های غذایی می تواند هوس شیرینی را تشدید کند

گرسنگی طولانی مدت نیز می تواند زمینه را برای انتخاب سریع ترین و در دسترس ترین منبع انرژی فراهم کند. وقتی فرد چندین ساعت غذا نمی خورد، احتمال دارد در وعده بعدی با گرسنگی شدید سراغ غذاهای پر انرژی برود.

این مسئله به ویژه زمانی مشکل ساز می شود که فرد برای کاهش وزن، وعده های غذایی خود را بیش از حد محدود کند. حذف مداوم غذا لزوما به کنترل بهتر اشتها منجر نمی شود و می تواند زمینه پرخوری در ادامه روز را فراهم کند.

داشتن وعده های غذایی متعادل و میان وعده مناسب در صورت نیاز، معمولا رویکرد منطقی تری نسبت به گرسنگی دادن عمدی به بدن است.

۶. عادت و سیستم پاداش مغز هم در هوس شیرینی نقش دارند

هر هوس شیرینی از یک نیاز فیزیولوژیک ناشی نمی شود. مغز می تواند بین یک موقعیت خاص و خوردن یک خوراکی خوشایند ارتباط برقرار کند. مثلا ممکن است فرد همیشه هنگام تماشای فیلم، بعد از شام یا هنگام کار با کامپیوتر شکلات بخورد.

در این شرایط، دیدن خوراکی، قرار گرفتن در یک محیط خاص یا حتی یک ساعت مشخص از روز می تواند میل به خوردن را فعال کند. بنابراین گاهی چیزی که به عنوان «هوس ناگهانی» تجربه می کنیم، بخشی از یک الگوی رفتاری تکرارشونده است.

چگونه هوس شیرینی را کمتر کنیم؟

هدف، حذف کامل شیرینی از زندگی نیست. برای بسیاری از افراد، تلاش برای ممنوع کردن مطلق خوراکی های شیرین می تواند پایدار نباشد. بهتر است به جای جنگ دائمی با میل به شیرینی، عواملی را که این میل را تشدید می کنند اصلاح کنیم.

چند اقدام ساده می تواند کمک کننده باشد:

• در وعده های اصلی پروتئین کافی دریافت کنید.
• سبزیجات، حبوبات، میوه کامل و غلات کامل را بیشتر در برنامه غذایی قرار دهید.
• برای مدت طولانی گرسنه نمانید.
• خواب منظم و کافی داشته باشید.
• مصرف نوشیدنی های شیرین را کاهش دهید.
• برای مدیریت استرس از فعالیت بدنی، پیاده روی و روش های آرام سازی استفاده کنید.
• خوراکی های شیرین را به صورت آگاهانه و در مقدار متعادل مصرف کنید.

سازمان جهانی بهداشت توصیه می کند مصرف «قندهای آزاد» به کمتر از ۱۰ درصد انرژی روزانه محدود شود و کاهش آن به کمتر از ۵ درصد نیز می تواند مزایای بیشتری برای سلامت داشته باشد. قندهای آزاد شامل قندهای افزوده شده به غذا و نوشیدنی و همچنین قند موجود در عسل، شربت ها و آبمیوه هاست.

جمع بندی

هوس ناگهانی شیرینی همیشه به معنای ضعف اراده نیست. ترکیبی از عواملی مانند الگوی غذایی نامتعادل، گرسنگی طولانی، دریافت ناکافی پروتئین و فیبر، کم خوابی، استرس و عادت های غذایی می توانند در افزایش این میل نقش داشته باشند.

به جای حذف کامل شیرینی یا سرزنش کردن خود، بهتر است ابتدا علت احتمالی هوس را پیدا کنید. وعده های غذایی متعادل، دریافت مناسب پروتئین و فیبر، خواب کافی، فعالیت بدنی و مدیریت استرس می توانند به تنظیم بهتر اشتها کمک کنند.

لینک کوتاه این خبر: https://letafat.net/?p=7563 کپی لینک