قطع اوزمپیک و داروهای لاغری چه خطری برای قلب دارد؟ افزایش احتمال سکته و حمله قلبی پس از توقف درمان

داروهای لاغری نسل جدید مانند اوزمپیک (Ozempic) و سایر داروهای خانواده GLP-1 به دلیل تاثیر قابل توجه بر کاهش وزن و کنترل قند خون، در سال های اخیر محبوبیت زیادی پیدا کرده اند. این داروها علاوه بر کمک به کاهش وزن، می توانند در افراد واجد شرایط خطر برخی بیماری های قلبی و عروقی را نیز کاهش دهند. با این حال، پژوهش های جدید نشان می دهند که قطع مصرف این داروها ممکن است پیامدهایی فراتر از بازگشت وزن داشته باشد.

مطالعه ای از دانشکده پزشکی دانشگاه واشنگتن نشان داده است افرادی که درمان با داروهای GLP-1 را متوقف می کنند، در مقایسه با کسانی که مصرف دارو را ادامه می دهند، ممکن است با افزایش خطر حمله قلبی، سکته مغزی و مرگ مواجه شوند. این یافته ها اهمیت برنامه ریزی برای ادامه یا تغییر درمان را بیش از گذشته نشان می دهند.

قطع داروهای GLP-1 چگونه خطر بیماری های قلبی را افزایش می دهد؟

داروهای خانواده GLP-1 با تقلید از عملکرد هورمون طبیعی پپتید شبه گلوکاگون ۱، به تنظیم قند خون، کاهش اشتها و افزایش احساس سیری کمک می کنند. برخی از این داروها مانند سماگلوتاید (Semaglutide) و تیرزپاتاید (Tirzepatide) علاوه بر تاثیر بر وزن، مزایای قلبی و متابولیکی نیز دارند.

پژوهشگران دانشگاه واشنگتن در مطالعه ای که در نشریه BMJ Medicine منتشر شد، اطلاعات بیش از ۳۳۳ هزار فرد مبتلا به دیابت نوع ۲ را در یک دوره سه ساله بررسی کردند. نتایج نشان داد که قطع درمان با GLP-1 می تواند به تدریج بخشی از اثرات محافظتی این داروها را از بین ببرد.

مهم ترین یافته های این پژوهش عبارت اند از:

  • شش ماه پس از قطع درمان: خطر نسبی حوادث عمده قلبی و عروقی در مقایسه با مصرف مداوم دارو حدود ۴ درصد بیشتر بود.
  • یک سال پس از قطع درمان: افزایش خطر نسبی به حدود ۱۴ درصد رسید.
  • دو سال پس از قطع درمان: خطر نسبی حمله قلبی، سکته مغزی و مرگ در مقایسه با مصرف مداوم دارو حدود ۲۲ درصد بیشتر گزارش شد.

این نتایج نشان می دهند که هرچه فاصله قطع مصرف طولانی تر شود، احتمال از دست رفتن مزایای قلبی و عروقی درمان نیز افزایش پیدا می کند. البته این پژوهش یک مطالعه مبتنی بر داده های سلامت است و ارتباط مشاهده شده به تنهایی رابطه علت و معلولی قطعی را اثبات نمی کند. همچنین جمعیت مورد بررسی مبتلایان به دیابت نوع ۲ بودند و نمی توان نتایج را بدون بررسی بیشتر به تمام افرادی که صرفا برای کاهش وزن از این داروها استفاده می کنند تعمیم داد.

چرا بعد از قطع اوزمپیک احتمال بازگشت وزن افزایش پیدا می کند؟

چرا بعد از قطع اوزمپیک احتمال بازگشت وزن افزایش پیدا می کند؟

یکی از چالش های مهم درمان چاقی با داروهای GLP-1، حفظ کاهش وزن پس از پایان مصرف است. این داروها با اثرگذاری بر مراکز تنظیم اشتها در مغز، احساس سیری را افزایش می دهند و میل به غذا خوردن را کاهش می دهند. زمانی که مصرف دارو متوقف می شود، این اثرات دارویی به تدریج از بین می روند.

در چنین شرایطی، سازوکارهای طبیعی بدن که پس از کاهش وزن برای بازگرداندن انرژی ذخیره شده فعال می شوند، می توانند زمینه افزایش مجدد وزن را فراهم کنند.

مهم ترین عوامل موثر در بازگشت وزن عبارت اند از:

  • افزایش اشتها: با حذف اثر دارو، احساس گرسنگی و تمایل به دریافت غذا ممکن است دوباره افزایش پیدا کند.
  • تغییرات هورمونی: تغییر در پیام رسان های تنظیم کننده اشتها، از جمله افزایش سیگنال های گرسنگی، می تواند حفظ وزن کاهش یافته را دشوار کند.
  • کاهش مصرف انرژی: پس از کاهش وزن، بدن ممکن است برای حفظ انرژی، میزان مصرف کالری را کاهش دهد.
  • بازگشت الگوهای قبلی تغذیه: در صورت نبود برنامه مناسب برای حفظ وزن، احتمال بازگشت عادت های غذایی گذشته افزایش پیدا می کند.

بر اساس یک مرور نظام مند و فراتحلیل منتشر شده در سال ۲۰۲۶، بخش قابل توجهی از وزن کاهش یافته پس از قطع داروهای GLP-1 دوباره بازمی گردد. برآورد این پژوهش نشان می دهد افراد ممکن است طی یک سال پس از قطع درمان، حدود ۶۰ درصد از وزن کاهش یافته خود را دوباره به دست آورند.

قطع داروهای لاغری چه تاثیری بر قند خون و سلامت متابولیک دارد؟

مزایای داروهای GLP-1 تنها به کاهش وزن محدود نمی شود. این داروها در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ به کنترل قند خون و بهبود برخی شاخص های متابولیکی کمک می کنند. با توقف درمان، بخشی از این اثرات ممکن است به تدریج از بین برود و وضعیت متابولیکی فرد دوباره به شرایط نامطلوب نزدیک شود.

مروری که در نشریه Nature Reviews Endocrinology در سال ۲۰۲۶ منتشر شد، نشان می دهد قطع داروهای GLP-1 و تیرزپاتاید معمولا با بازگشت وزن و بدتر شدن برخی عوامل خطر قلبی و متابولیکی همراه است.

این تغییرات می توانند شامل موارد زیر باشند:

  • افزایش قند خون: کنترل قند خون ممکن است پس از قطع دارو ضعیف تر شود.
  • افزایش فشار خون: بازگشت وزن و تغییرات متابولیکی می توانند بر فشار خون تاثیر بگذارند.
  • تغییرات چربی خون: بهبود برخی شاخص های چربی خون ممکن است پس از توقف درمان کاهش پیدا کند.
  • افزایش التهاب: بخشی از اثرات ضدالتهابی مرتبط با درمان ممکن است از بین برود.

پژوهشگران هشدار می دهند که تکرار چرخه شروع، قطع و شروع مجدد دارو نیز ممکن است باعث نوسانات وزن و قند خون شود؛ تغییراتی که می توانند در بلندمدت بر سلامت قلب و عروق تاثیر بگذارند.

پژوهش های حیوانی درباره علت بازگشت وزن پس از قطع سماگلوتاید چه می گویند؟

پژوهش های حیوانی درباره علت بازگشت وزن پس از قطع سماگلوتاید چه می گویند؟

علاوه بر مطالعات انسانی، پژوهش های آزمایشگاهی روی حیوانات نیز به بررسی سازوکارهای زیستی بازگشت وزن پس از قطع داروهای لاغری پرداخته اند. در یکی از این مطالعات، پژوهشگران تاثیر سماگلوتاید بر بافت چربی و تغییرات التهابی بدن موش ها را بررسی کردند.

نتایج نشان داد که در دوره مصرف دارو، میزان التهاب در بافت چربی احشایی کاهش پیدا می کند؛ اما پس از قطع درمان و بازگشت وزن، بسیاری از این تغییرات دوباره به وضعیت قبلی نزدیک می شوند.

از جمله یافته های این پژوهش می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • افزایش مجدد توده چربی پس از قطع سماگلوتاید.
  • بازگشت سلول های التهابی به بافت چربی احشایی.
  • افزایش دوباره برخی شاخص های التهابی در کبد.
  • از بین رفتن بخشی از بهبودهای متابولیکی ایجاد شده در دوره درمان.

این نتایج نشان می دهند که برخی اثرات مفید دارو بر بافت های بدن ممکن است به ادامه درمان وابسته باشند. با این حال، آزمایش های حیوانی به تنهایی نمی توانند اثبات کنند که همین سازوکارها با همان شدت در انسان نیز اتفاق می افتند.

آیا باید مصرف اوزمپیک را برای همیشه ادامه داد؟

یافته های جدید به این معنا نیستند که تمام افراد باید بدون توجه به شرایط جسمانی و عوارض احتمالی، مصرف داروهای لاغری را برای همیشه ادامه دهند. مدت زمان درمان و ضرورت ادامه آن به عواملی مانند علت تجویز، وضعیت قند خون، وزن، خطر بیماری های قلبی و عوارض جانبی بستگی دارد.

قطع یا تغییر دوز این داروها باید با نظر پزشک انجام شود. اگر ادامه درمان به دلایلی مانند هزینه بالا، عوارض گوارشی یا کمبود دارو امکان پذیر نباشد، پزشک می تواند برای کنترل وزن و حفظ سلامت متابولیک، برنامه جایگزینی و پیگیری مناسبی تنظیم کند.

جمع بندی

مطالعات جدید نشان می دهند قطع داروهای خانواده GLP-1 ممکن است پیامدهایی فراتر از بازگشت وزن داشته باشد. افزایش نسبی خطر حوادث قلبی و عروقی، اختلال دوباره در کنترل قند خون و بازگشت برخی عوامل التهابی از جمله پیامدهایی هستند که در پژوهش های اخیر مورد توجه قرار گرفته اند.

اگرچه هنوز به مطالعات بیشتری برای مشخص شدن رابطه علت و معلولی و بررسی اثرات قطع دارو در گروه های مختلف نیاز است، یک نکته اهمیت زیادی دارد: درمان چاقی و دیابت با داروهای GLP-1 نباید صرفا یک دوره کوتاه برای کاهش وزن در نظر گرفته شود. تصمیم گیری درباره ادامه یا توقف این داروها باید بر اساس شرایط پزشکی هر فرد و با نظارت پزشک انجام شود.

لینک کوتاه این خبر: https://letafat.net/?p=7706

به اشتراک بگذارید
تیم محتوا
تیم محتوا
مقالات: 604

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *