کووید-۱۹ و سلامت عروق زنان: پیری زودرس رگ ها و خطرات پنهان قلبی
کووید-۱۹ نهتنها یک بیماری حاد تنفسی است، بلکه پیامدهای پنهانی بر سلامت قلب و عروق دارد. پژوهشهای جدید نشان میدهند حتی موارد خفیف کووید میتوانند رگهای خونی زنان را سریعتر پیر کنند و این موضوع خطر بیماریهای قلبی و عروقی را افزایش میدهد. در این مقاله به بررسی آخرین یافتهها، مکانیزمهای احتمالی و راهکارهای پیشگیری پرداخته شده است.
یافته های جدید درباره پیری زودرس عروق
مطالعات بینالمللی با مشارکت بیش از ۲۴۰۰ نفر از ۱۶ کشور نشان میدهد که زنان پس از ابتلا به کووید حتی در نوع خفیف، رگهای خونیشان تا پنج سال پیرتر میشود. این روند در بیماران بستری یا کسانی که در ICU بودهاند، به ده سال پیری عروقی نیز میرسد.
- زنان با کووید خفیف: افزایش ۰.۵۵ متر بر ثانیه در شاخص PWV
- زنان بستریشده در بیمارستان: افزایش ۰.۶ متر بر ثانیه
- زنان ICU: افزایش ۱.۰۹ متر بر ثانیه، معادل پیری ۱۰ ساله عروق
PWV یا سرعت موج نبض شاخص علمی اندازهگیری سن عروقی است؛ هرچه عدد بالاتر باشد، رگها سفتتر و پیرتر هستند. افزایش ۰.۵ متر بر ثانیه میتواند خطر بیماریهای قلبی را در زنان ۶۰ ساله تا ۳ درصد افزایش دهد.
چرا زنان بیشتر تحت تأثیر قرار می گیرند؟
پاسخ ایمنی قویتر زنان به ویروس، گرچه در ابتلا مزیت محسوب میشود، اما میتواند التهاب عروقی طولانیمدت ایجاد کند و آسیبپذیری رگها را افزایش دهد. مردان نیز درجاتی از پیری عروقی را تجربه کردهاند، اما اثرات آن در این مطالعه به اندازه زنان معنادار نبوده است.
مکانیزم های احتمالی پیری زودرس عروق
پژوهشگران چند عامل کلیدی را شناسایی کردهاند که ممکن است باعث پیری زودرس رگها شوند:
- اثر مستقیم ویروس بر گیرنده ACE2 در دیواره رگها
- التهاب سیستمیک و اختلال عملکرد اندوتلیال
- فعالیت طولانیمدت پاسخ ایمنی
این عوامل ممکن است با علائم طولانیمدت کووید مانند خستگی، تنگی نفس و درد قفسه سینه مرتبط باشند.
نقش واکسیناسیون
در افراد واکسینهشده، میزان سفتی رگهای خونی به مراتب کمتر از افراد واکسینهنشده بود. این یافته نشان میدهد که واکسنها علاوه بر کاهش خطر ابتلا، اثر محافظتی در برابر عوارض عروقی کووید نیز دارند.
توصیه های پزشکان برای پیشگیری
دکتر رزا ماریا برونو توصیه میکند که بیماران بهبودیافته از کووید، بهویژه کسانی که علائم طولانی دارند یا در ICU بستری بودهاند، تحت پایش سلامت عروقی قرار گیرند. اقدامات پیشگیرانه مؤثر عبارتند از:
- ورزش منظم و فعالیت فیزیکی متعادل
- رژیم غذایی کمچرب و پرفیبر
- کنترل فشار خون و سطح کلسترول
- ترک سیگار و کاهش استرس
این اقدامات میتوانند خطر بیماریهای قلبی و عروقی را به میزان قابل توجهی کاهش دهند.
ادامه تحقیقات
محققان در حال پیگیری بلندمدت شرکتکنندگان هستند تا مشخص شود آیا پیری زودرس عروق با افزایش حملههای قلبی یا سکتههای مغزی مستقیماً مرتبط است یا خیر. این مطالعات به درک بهتر اثرات طولانیمدت کووید بر سلامت زنان کمک خواهد کرد.
نتیجه گیری
کووید-۱۹، حتی در شکل خفیف، میتواند روند پیری عروق را در زنان تسریع کند و آنها را در معرض خطر بیماریهای قلبی و عروقی قرار دهد. واکسیناسیون، سبک زندگی سالم، ورزش منظم و کنترل عوامل خطر مانند فشار خون و کلسترول، ابزارهای مؤثری برای محافظت از سلامت قلب و رگها هستند. پایش مداوم و توجه به علائم طولانیمدت کووید از اهمیت ویژهای برخوردار است.
لینک کوتاه این خبر: https://letafat.net/?p=6453
